بسم الله الرحمن الرحيم

در کتاب کيميای هستی: زندگينامه خودنوشت … سيّد مرتضی نجومی (تهران، نشر سها، 1379ش): صص153-154 در خصوص اين نسخه از زبان آيت­الله نجومی، چنين آمده که در خور تأمّل است: <… چند سالی بعد از ايام تجرّد و مدرسه به مرحوم علامه امينی عرض کردم: چیز عجیبی را در مجله­ای خواندم و آن اينکه در کتابخانه پاپ در واتیکان کتابی خطی است که در تمام دنیا برای آن نظیری نتوان یافت، چون هر کتاب مخطوطی نظیر مشابهی دارد جر اين کتاب و آن نسخه­ اصل صحیفه سجّاديّه است که به انشاء امام همام سيّدالساجدين و زین العابدين حضرت علی بن الحسین علیهما السلام و به خطّ زید شهید، پسر آن حضرت است و شاید همان نسخه­ای بود است که در مقدّمه صحیفه حضرت امام صادق علیه الصلاة و السلام بسیار مضطرب و نگران بوده است که مبادا آن نسخه در جنگ يحيي بن زيد با لشکر خلیفه عباسی در گرگان[1] از بین رفته باشد[2]. مرحوم علامه امينی فرمودند در کجا دیدید؟ گفتم قطع دارم که جايي ديده­ام و شاید در فلان مجلّه­ ماهانه دیده باشم. دوره تمام آن مجلّه را گشتيم و پيدا نکرديم؛ احتمال دادم شايد مجلّه ديگری بوده است؛ آن مجلّه را هم تمام گرديديم[3] با هم اين مطالب را نیافتيم و تا هم اکنون هم نیافته­ام و لیکن بعدها فرزند مرحوم علامه امینی، به بنده فرمود: فلانی محتاج به گشتن نیست و پسر عموی ما که عازم ایتالیا بود من پيشنهاد به ایشان کردم که برو در کتابخانه پاپ در واتيکان سؤالی از این گمشده گرانقدر بکن شاید او را ببینی. ايشان گفتند رفتیم و از آنان چنين سؤالی کردم، گفتند اين کتاب در کتابخانه است، امّا شما نمی­توانيد او [آن] را ببینید، ولی شما را به اطاق مخصوص اين کتاب و جایگاه این والاترین نسخه مخطوط جهان می­بريم. مرا به اطاقی کوچک مثل 3 در 4 متر بردند که فرش گرانبهایی در آن انداخته بودند، وسط فرض ميز آبنوس گران قيمتی گذاشته شده بود؛ در بالای ميز جعبه­ای آبنوس و ميان آن جعبه، جعبه­ای از طلا بود که کتاب در آن محفظه طلا نهاده شده بود و روی جعبه آبنوس هم سرپوش شیشه­ای نهاده بودند. مقصود يک اطاق کوچک را به اين اشياء گرانبها، ويژه اين کتاب مقدّس قرار داد بودند> پايان عبارات آيت­الله نجومی در باره اين نسخه شريف. 

به نظر می­رسد با توجّه به تغييرات در حاکميت­، زمان، مکان و شرایط­، مقوله­ی عدم دسترسی به اطلاعات چنين آثاری نفيس، منقضی شده است و قطعاً امروز می­توان از راه­های مختلفی مانند طرق ديپلماتيک سیاسی، رایزنی­های فرهنگی، سازمان ارتباطات و ... به حقيقت و اصل اين قضيه پی برد و در صورت امکان تصويری از آن تهيه نمود و آن را به تفصیل معرّفی نمود. به هر تقدير ترديدی نيست که مسؤوليت و پيگيری چنين اموری مهمّ و ارزشی، بر عهده­ی پژوهشگران متعهّد و دلسوزی است که به موقعيت­های پيش­گفته و شبیه آن دسترسی دارند.